مزایای برون سپاری – قسمت سوم

ريسك هاي برون سپاري
مهمترين ريسك هايي كه در برون سپاري وجود دارد به شرح زير است:

ريسك انجام وظيفه
سازمان هاي ارائه دهنده خدمات بايد به وظايف خود مطابق با مواردي كه در قرارداد تصريح شده است ،عمل نمايند. ولي بعضاً مشاهده مي شود كه شركت ها به تعهدات خود در قراردادها عمل ننموده و يا به شكل استاندارد و در زمان توافق شده عمل نمي نمايند.ريسك ديگر برون سپاري در اين خصوص، امكان تغيير نيازهاي سازمان دريافت كننده خدمات است. براي كاهش اين ريسك، اگر نيازهاي سازمان استفاده كننده تغيير نمايد، بايد قرارداد نيز تغيير نمايد. اين مورد بايد در قراردادها ذكر شود كه سازمان سرويس گيرنده بتواند تا حدود معيني خواسته اي خود را از سرويس دهنده افزايش و يا كاهش دهد. ريسك ديگر در اين خصوص اين است كه ممكن است سازمان خدمات دهنده با اهداف و رويه هاي كاري سازمان اصلي آشنا نباشد. سازمان ها بايد در اين خصوص شركت هاي ارائه دهنده خدمات را آموزش دهند.

ريسك به وجود آمدن رقيب
اين خطر هميشه براي سازمان وجود دارد كه سازمان هاي ارائه دهنده خدمات، به عنوان رقيب وارد بازارها گردند. به عنوان مثال شركت اسچوين (شركتي آمريكايي فعال در ساخت دوچرخه) ساخت بدنه دوچرخه هاي خود را به شركتي تايواني به نام جاينت واگذار نمود. بعد از چند سال شركت تايواني به عنوان رقيبي قوي وارد شده و بازار شركت آمريكايي را از بين برد.براي از بين بردن اين ريسك شركت ها مي توانند دوره همكاري را به صورت استراتژيك در قرارداد ها ذكر كنند به شكلي كه امكان كپي برداري از تكنولوژي و يا به ديگر سپاري را محدود سازد.

تضعيف روحيه كارمندان داخل شركت
يكي از عمده ترين ريسك ها در برون سپاري، تأثير آن بر روحيه و كارايي پرسنل درون سازمان مي باشد. برون سپاري گونه اي از بازسازي است كه همواره بر جايگزين نمودن نيروهاي كار پاسخ مي دهد. وقتي نيروهاي كار مي بينند كه شركت شان كار را به بيرون از سازمان منتقل مي نمايد ممكن است در كار خود احساس بي ميلي نموده و حتي ممكن است از اين نيز فراتر رفته و در مقام تلافي كردن برآيند. در تحقيقي كه در اين خصوص به انجام رسيده است، بيش از يك سوم كاركنان حرفه اي شركت ها مخالف برون سپاري هستند. زيرا معتقدند كه اين كار ريسك از دست دادن شغل را براي آنها به همراه خواهد داشت.
ريسك ديگر در اين خصوص اين است كه كاركنان ممكن است كه اين احساس را داشته باشند كه مديران آنها كار شركت هاي همكار را شايسته تر از كار آنها تشخيص داده اند. در هنگام برون سپاري بعضي از كاركنان ممكن است به شركت هاي خدمات دهنده منتقل شوند، تغيير شغل پيدا كنند، به بخش هاي ديگر شركت خود منتقل شوند و يا حتّي اخراج و يا بازنشسته شوند. برون سپاري مي تواند فرهنگ سازماني را به سمت از هم پاشيدگي سوق دهد و به جاي ايجاد اختيار و ارزش در كاركنان سازمان آنها را دچار از خودبيگانگي نمايد. براي از بين بردن اين ريسك مديران سازمان ها بايد فرهنگ سازي مناسبي را در سطح سازمان خود به وجود آورند.

كاهش ارزش سازمان
يكي از مهمترين ريسك هاي برون سپاري اين است كه ممكن است دانش و مهارت هاي موجود در سازمان به مرور به سازمان خدمات دهنده منتقل گردد. حتّي ممكن است شركت خدمات دهنده فوت و فن سرّي سازمان را به رقيبان بفروشد. براي از بين بردن و يا كاهش اين ريسك، سازمان ها بايد در قراردادهاي مابين خود موادي را در نظر بگيرند كه سطح دسترسي شركت ارائه دهنده خدمات به شركت را به اطلاعات در سطح همان فعاليت محدود كرده و امكان واگذاري قرارداد به طرف ثالث را از بين ببرند.

ريسك كاهش كنترل
در اين خصوص برون سپاري مي تواند ريسك هاي زير را براي سازمان به همراه داشته باشد:
1-. دشواري كنترل پيمانكار در مقايسه با كنترل كاركنان و وابستگي سازمان به پيمانكار
2- وابستگي سازمان به پيمانكار
3- كاهش انعطاف پذيري
4- مدت طولاني قراردادهاي برون سپاري
5- تغيير در شرايط كاري سازمان در طول زمان (دشواري بازگشت به شرايط پيش از برون سپاري)

ريسك از دست داده دانش فني در ارتباط با كشفيات جديد تكنولوژيكي
با برون سپاري فعاليت ها، سازمان شانس خود براي ابداع روش ها و تكنولوژي هاي جديد و بهتر انجام فعاليت هايي كه برون سپاري كرده است را از دست مي دهد. با برون سپاري سازمان اگر چه توان خود را صرف فعاليت هاي اصلي و استراتژيك خود مي كند اما براي فعاليت هايي كه برون سپاري كرده است هميشه به تأمين كنندگان بيروني وابسته مي ماند.

ریسک ها و پیامدهای منفی برون سپاری
1- وابستگي به فروشنده و تأمين كننده
2- هزينه هاي پنهان
3- از دست دادن دانش فني در ارتباط با كشفيات جديد تكنولوژيكي
4- از دست دادن رقابت در تحقيق و توسعه بلندمدت(R&D)
5- ريسك همكاري كردن با يك فروشنده متقلب كه دسترسي مستقيم و غير مستقيم به اطلاعات و دانش فني بنگاه دارد كه ممكن است از آن در آينده عليه شركت استفاده شود.
6- فقدان توانمندي هاي لازم در ارائه دهنده خدمات
7- مشكلات ارتباطي و هماهنگي

مواردي از برون سپاري هاي مطرح
• بوئينگ طي قراردادي با چندين شركت، تأمين ابزار و تجهيزات فني مورد نياز خود را به پيمانكار واگذار نموده و بدين ترتيب توانسته است تعدادي از انبارهاي خود را تعطيل كند.
• نايك بزرگ ترين فروشنده كفش هاي ورزشي در جهان، مالك هيچ كارخانه، دستگاه، ابزار، يا مستغلات عمده اي نيست. آنچه دارد، نظام اطلاعات گسترده اي است كه به هم مي آميزد و از آنها بهره برداري مي كند.
• كامپك رايانه را خود طراحي مي كند ولي توليد آن را به شركتي در كاليفرنيا سپرده است. نظام اطلاعاتي ايجاد رابطه با توليد كننده و همچنين بازاريابي نيز به عهده كامپك مي باشد كه البته از كارگزاراني بهتر از خود در اين زمينه ها استفاده مي كند.
• شركت صنعتي بوتان تعداد پرسنل خود را از 900 نفر به حدود 200 نفر كاهش داد ولي ميزان فروش آن چندين برابر افزايش يافت. حدود 120 پيمانكار و بيش از هزار سرويس گر خدماتي و به همين تعداد نمايندهفروش در شبكه اين شركت كار توليد و فروش محصولات و همچنين ارائه خدمات را به عهده دارند.
• شركت هاي ساپكو و سازه گستر نيز از جمله نمونه هاي توليد كننده بدو.ن كارخانه در ايران مي باشند.

سطوح برون‌سپاري
برون سپاري را مي توان در سطوح فعاليت زير انجام داد:
در سطح قطعات و اجزاء
در سطح فرد
در سطح وظيفه
در سطح فرآيند

سئوالات اساسي در برون‌سپاري
1- چرا برون‌سپاري؟
آيا سازمان شما اساساً بايد استراتژي برون‌سپاري را انتخاب كند يا نه؟
منافع و ريسك هاي آن چيست ؟
2- كدام فعاليت‌ها؟
سازمان شما چه فعاليت‌هايي را بايد برون‌سپاري نمايد؟
3- به چه كسي؟
سازمان شما فعاليت‌هاي انتخاب شده براي برون سپاري را بايد به چه ارائه دهندگان خدمتي واگذار نمايد؟
4- چگونه؟
سازمان شما پس از برون‌سپاري فعاليت‌ها چگونه بايد اداره شود ؟